VOỌC CHÀ VÁ CHÂN ĐEN

     

Chà vá chân nâu (Pygathrix nemaeus) là 1 trong loài linh trưởng quánh hữu quý hiếm và vẫn trong chứng trạng nguy cung cấp tại Việt Nam. Tại đánh Trà, Đà Nẵng hiện nay có khoảng hơn 1300 thành viên loài chà vá chân nâu sẽ tồn tại kế bên tự nhiên.

Bạn đang xem: Voọc chà vá chân đen

Voọc chà vá chân nâu được xếp hạng Nguy cấp trong Sách đỏ nước ta và IUCN quả đât chỉ sống tại khu vực Đông Dương. Theo nghiên cứu mới nhất của vectordep.vn, tô Trà đã là nơi ở sinh sống của hơn 1.300 cá thể voọc chà vá chân nâu, và đây là quần thể bự nhất, bền vững nhất bây giờ của loài. 

*
Đàn Voọc chà vá chân nâu sinh hoạt bán hòn đảo Sơn Trà. Ảnh: Cyril Russo

1. Tên gọi và phân một số loại học

Tên tiếng anh: Red-shanked douc langur

Tên la tinh (khoa học): Pygathrix nemaeus

Tên tiếng việt: có nhiều tên hotline khác nhau, trong những số đó tên được dùng thông dụng trong các văn bản, nghị định, luật của nhà nước vn là Voọc chà vá chân nâu. Bên cạnh ra, còn mang tên khác như Chà vá chân đỏ (tên dịch ra từ tên tiếng anh). Ở các vùng miền khác biệt trong các tỉnh tất cả vùng phân bố của Voọc chà vá chân nâu thì còn có khá nhiều tên gọi theo vùng miền. Ví dụ như Khỉ bảy màu, Khỉ chú lính, Giáo hoàng, nhỏ giấu đầu hở đuôi, nhỏ Dọc, hoặc bé Hoa…Mỗi cái thương hiệu khác nhau đều phải sở hữu cách giải thích riêng của từng vùng miền và đặc điểm riêng lẻ để thừa nhận dạng. Fan dân ở xung quanh bán hòn đảo Sơn Trà, Đà Nẵng thường gọi nhỏ Voọc chà vá chân nâu là nhỏ Giáo hoàng vì chưng nó mặc bộ áo lông màu sắc sặc sỡ và quyền quý. Hoặc người ta hotline Khỉ bảy màu do nó mặc tấm áo có đến 7 màu sắc khác nhau. Hoặc ít call hơn là cái thương hiệu Khỉ chú bộ đội vì bên trên đầu có đội cái mũ bê rê (dải màu black trên trán) và cuối cùng là giấu đầu hở đuôi vày khi nó sợ bạn sẽ lấy các cành lá bịt mặt, nhằm thòng lòng mấy cái đuôi lâu năm trắng mút đu đưa rất giản đơn nhận thấy.

Loài Voọc chà vá chân nâu thuộc team khỉ cựu lục địa (Old World Monkey), cỗ Linh Trưởng (Primates), chúng ta Khỉ (Ceropithecidae), và chi chà vá (Pygathrix).Trong cùng chi chà vá còn có 2 loài khác tương tự với Voọc chà vá chân nâu là Voọc chà vá chân xám và Voọc chà vá chân đen. Về cơ bản, dạng hình và thói quen của 3 loài này khá kiểu như nhau, chỉ không giống nhau đặc trưng ở color cẳng chân là nâu, xám và đen.

Các nghiên cứu và phân tích giải mã Gene ngay sát đây(1) (2) (3) sẽ xác được định lịch sử hào hùng hình thành chủng loại Voọc chà vá chân nâu cách đó hơn 1 triệu năm với loài này có mối quan hệ tình dục gần với loại Voọc chà vá chân xám hơn là loài Voọc chà vá chân đen.

Loài Voọc chà vá chân nâu được biểu lộ và viết tên lần trước tiên bởi nhà công nghệ Linnaeus năm 1771 với tên thường gọi là Simia nemaeus. Lúc đó, chủng loại này được ghi dấn ở phía Bắc của tỉnh giấc Quảng Nam với núi Chư Mom Rây của thức giấc Kontum cùng với loài chà vá chân xám. Tuy nhiên, những trình bày và bản vẻ bằng bút chì về loại chà vá chân nâu đã làm được Mr. Buffont – bảo tàng lịch sử hào hùng tự nhiên của Pháp phạt họa. Đến năm 1812 Estinenne Geoffroy St. Hilarie xếp loài này vào đưa ra chà vá với tên la tinh là Pygathrix nemaeus.

Tại bán hòn đảo Sơn Trà, quần thể Voọc chà vá chân nâu được phát hiện từ trong thời điểm 1969 vì Van Peenen và cộng sự, phần lớn phát hiện và ghi nhận bổ sung cũng được triển khai bởi Van Peenen 1971.

2. Phân bố Voọc chà vá chân nâu trên quả đât và Việt Nam

Trên nạm giới, các nghiên cứu và khảo sát điều tra đã khẳng định được loài Voọc chà vá chân nâu chỉ phân bổ dọc theo dãy trường Sơn trong các vùng rừng ngay cạnh giữa phía phái nam của Lào và miền trung Việt Nam, và một phần nhỏ ở đông bắc Campuchia. Quần thể bự nhất bây chừ được ghi dìm tại miền trung bộ của Lào. Trong lúc đó, các quần thể của chủng loại này bị phân tán và chia giảm khá khỏe mạnh bởi bài toán phá rừng cùng xâm lấn khu đất rừng, thay đổi mục đích áp dụng đất rừng, làm cho đường giao thông,….

Các vùng phân bổ của loại Voọc chà vá chân nâu ở vn từ nghệ an đến Kon Tum, ví dụ gồm các Vườn tổ quốc như Pù mát (Nghệ An), Vũ quang đãng (Hà Tĩnh), Phong Nha – Kẻ Bàng (Qaungr Bình), Bạch Mã (Huế) và những khu bảo tồn vạn vật thiên nhiên như Kẻ gỗ (Hà Tĩnh), Đăk Krong (Quảng Trị), Bắc phía Hóa (Quảng Trị), Sao La (Quảng Nam), Sông Thanh (Quảng Nam), Ngọc Linh (Kon Tum – Quảng Nam), Chư Mom Rây (Kon Tum), đánh Trà, Bà Nà – Núi Chúa, nam Hải Vân (Đà Nẵng), và nhiều khu rừng đặc dụng không giống ở Quảng Nam.

Ở Việt Nam, quần thể được ước tính có số lượng lớn độc nhất tại Vườn nước nhà Phong Nha – Kẻ Bàng với con số dao cồn từ 445 – 2137 thành viên (Haus 2008, Haus et al 2009). Tại bán hòn đảo Sơn Trà, trong report của 2 nhóm điều tra gồm Lippold và cộng sự (2008), Đinh Thị Phương Anh và tập sự (2010), đều ghi nhận khoảng chừng 180-200 cá thể Voọc chà vá chân nâu đang sinh sống trong bán hòn đảo Sơn Trà. Trong lúc đó, báo cáo mới trên đây của tổ chức triển khai bảo tồn linh trưởng trái đất (DLF, 2013) báo cáo với đưa ra cục kiểm lâm thành phố ghi nhấn tại tô Trà có khoảng 300-350 cá thể Voọc chà vá chân nâu. Vì các khoanh vùng có sự phân bổ khác của Voọc chà vá chân nâu sinh sống không được khảo sát rõ ràng về mức độ phong phú, tỷ lệ quẩn thể cần Sơn Trà được xem như như khu vực có mật đồ quần thể Voọc chà vá chân nâu tối đa trên thay giới. Tuy nhiên, về thực tế, cần phải có các khảo sát nhất quán và kéo dãn dài để rất có thể ước tính chính xác số lượng và mật độ quấn thể Voọc tại tô Trà trong tình trạng bị ảnh hưởng mạnh vì chưng nhiều tác hại như hiện nay.

3. Biểu thị hình thái ngoài, những số đo và phân loại độ tuổi

3.1 trình bày hình thái ngoài

Cá thể đực trưởng thành có size lớn hơn nhiều so với thành viên cái trưởng thành. Chiều lâu năm từ mông cho đỉnh đầu của 1 con đực trưởng thành khoảng 55-63cm, mức độ vừa phải là 59.6cm, bé cái trưởng thành là 50-57cm. Chiều dài đuôi của chúng giao động bằng chiều nhiều năm thân và đuôi con cháu cũng ngắn lại hơn đuôi nhỏ đực. Về cân nặng, bé đực trưởng thành trọng lượng dao động từ 5.8 – 11kg, trong khi đó con cháu chỉ trọng lượng khoảng 6.4 – 8kg. Các số liệu về chiều dài, trọng lượng đều được đo trên các cá thể trong đk nuôi nhốt tại trung tâm cứu hộ linh trưởng.

3.2 màu sắc

Cả hai nhỏ đực với cái trưởng thành đều có màu sắc giống nhau. Voọc chà vá chân nâu thường xuyên được mệnh danh là nữ giới Hoàng Linh Trưởng với cỗ lông nhiều màu sắc sặc sỡ tất cả Vàng, Nâu hoặc nâu đỏ, Cam, Xám, cùng đen, cùng trắng. Đỉnh đầu ngay sát trán có vạt lông màu sắc đen, từ bỏ vai đến 2 cánh tay, bàn tay, cẳng bàn chân màu đen, mặt gồm màu xoàn sáng với ngực và phía 2 bên bẹn tất cả viền màu sắc cam, sót lại toàn thân cùng cánh tay tất cả màu xám, riêng rẽ 2 cẳng chân có màu nâu đỏ. Đặc biệt, sinh hoạt phía mông gồm mảng trắng hình tam giác kéo dài đến mút đuôi. Giữa bé đực và nhỏ cái có thể phân biệt dựa vào túm lông trắng kéo dãn ra ở cả 2 góc nhọn của tam giác ở con đực trưởng thành, con cháu thì không có 2 túm lông dài này. Trên khuôn khía cạnh của con trưởng thành và cứng cáp cái cùng đực đều phải sở hữu bộ râu trắng nhiều năm quanh mặt.

3.3 rõ ràng về độ tuổi

Để dễ ợt cho thừa trình nghiên cứu và phân tích về tập tính thôn hội và kết cấu quần thể, vào các nghiên cứu và phân tích khoa học tập thường tạo thành 5 đội tuổi với những đặc trưng không giống nhau của Voọc chà vá chân nâu như sau:

Con con new sinh: tự 0- 8 tháng; con non mới sinh tất cả khuôn phương diện đen hoàn toàn và lông trên khung hình chỉ có một màu phân tử dẻ. Chúng tương đối ít di chuyển, trọn vẹn bú sửa mẹ và được mẹ quan tâm rất cẩn thận. Khi di chuyển, bọn chúng bám vào bụng nhỏ mẹ. Con non: từ tháng thứ 8 cho tháng 18; bộ lông vẫn chuyển từ từ sang các màu sắc ở các chi cùng trên khung người gần tương tự với nhỏ trưởng thành. Mặc dù nhiên, màu sắc trên khuôn mặt vẫn tồn tại đen, so với con đực thì dương vật ban đầu chuyển dần sang màu hồng. Không còn mút sửa người mẹ hoàn toàn, chúng rất có thể ăn thêm một ít lá cây, quả dễ tiêu hóa, dành riêng nhiều thời hạn để tự di chuyển xa nhỏ mẹ. Chúng gồm thể ban đầu bỏ bú từ tháng 12.Con nhỡ: từ tháng 18 đến khi kết thúc năm vật dụng 3; color lông trên cơ thể đã trở nên tân tiến đầy đủ color giống như nhỏ trưởng thành, mặc dù có thể còn màu black ở má với quanh mắt trên khuôn mặt. Với con đực thì bộ ria trắng xung quanh khuôn mặt chưa phát triển. Con bán trưởng thành có form size lớn hơn nhỏ đực, nhưng nhỏ dại hơn con trưởng thành. Con nhỡ đã trọn vẹn bỏ bú, rất có thể tự tìm tìm kiếm được thức ăn, vẫn còn phụ thuộc con mẹ khi di chuyển, và rất có thể di đưa xa con mẹ với khoản cách lớn. Chúng bắt đầu tham gia vào các chuyển động xã hội bạn bè đàn qua các hành vi như chải lông cho thành viên khác, rình rập đe dọa để dành vị trí ngồi nghịch hoặc ăn uống uống.Con chào bán trưởng thành: trên 2.5 – 3.5 tuổi với bé cái và trên 3-4 tuổi với nhỏ đực. Khuôn phương diện và màu sắc lông đã trọn vẹn giống bé trưởng thành, tuy nhiên màu trên khuôn phương diện nhạt hơn màu bên trên khuôn mặt bé trưởng thành. Chúng chưa thể thâm nhập vào các vận động sinh sản tuy nhiên các tập tính xã hội, chuyển vận rất giống như với bé trưởng thành. Ở độ tuổi này, rất dễ nhầm lẫn giữa một bé đực bán trưởng thành và cứng cáp và con cái mới trưởng thành khi quan giáp từ xa bởi ống nhòm cùng không quan giáp được thành phần sinh dục.Con trưởng thành: bên trên 4 tuổi với con đực và trên 3.5 tuổi với con cái. Chúng ban đầu tham gia vận động giao phối với tái sinh sản nòi giống.

Xem thêm: Soạn Địa 9 Bài 15 Ngắn Nhất: Thương Mại Và Du Lịch, Thương Mại Và Du Lịch

3.4 tạo nên và tuổi thọ

Các biên chép trong điều kiện nuôi nhốt ghi nhận các cá thể cái bao gồm thể bước đầu sinh sản trong tuổi thứ 3, trong lúc đó thành viên đực thường tạo ra ở tuổi thứ 4 hoặc 5. Vòng đời tạo của một cá thể cái khoảng chừng 5-8 năm. Thành viên cái được ghi thừa nhận sống thọ độc nhất trong điều kiện nuôi nhốt tại vườn cửa thú San Diego Zoo, USA là 26 năm.

Voọc chà vá chân nâu cũng có chu kỳ tởm nguyệt xấp xỉ từ 28-30 ngày thường đi kèm với dấu hiệu có máu đỏ trung tâm hán. Brockman và Lippold (1975) cầu tính thời hạn mang thai của Voọc cái khoảng tầm 180-200 ngày. Vào một báo cáo khác của Lippold (1981) báo cáo rằng Voọc mẫu có thời gian mang thai cho 210 ngày nhờ vào phân tích nước tiểu. Khoản biện pháp giữa gấp đôi sinh vừa đủ là 24 tháng, nhưng cũng có khi là 16 mon hoặc 38 tháng. Ruempler (1998) ghi nhận rằng chỉ với sau tháng sản phẩm 9 thì đã có những dấu hiệu cho thấy con cái chuẩn bị sẵn sàng cho vấn đề giao phối và sinh đứa con tiếp theo.

Các hiệu quả ghi dìm từ thực tế tại các khu rừng từ bỏ nhiên cho đến các khu cứu hộ cứu nạn động vật đông đảo ghi nhấn Voọc chà vá chân nâu rất có thể sinh sản xung quanh năm. Tuy nhiên, thời điểm sinh sản cao nhất trong năm thường xuyên là mùa khô vì rất có thể có liên quan đến sự dồi dào của mối cung cấp thức nạp năng lượng và đk khí hậu dễ dàng cho sự trở nên tân tiến của nhỏ non.

4. Môi trường thiên nhiên sống

Voọc chà vá chân nâu thường xuất hiện thêm trong những khu rừng thường xanh mưa mùa nhiệt độ đới, rừng nửa rụng lá, thỉnh thoảng là rừng thiết bị sinh thường xuyên xanh, rừng núi đá vôi, hoặc rừng lếu láo giao cây xanh rộng và cây lá kim. Bọn chúng thường chỉ sinh sống, dịch chuyển trên các tầng tán cây trong rừng tuy nhiên thỉnh thoảng chúng vẫn đi xuống đất để uống nước hoặc nạp năng lượng đất để bổ sung cập nhật thêm chất khoáng. Xét theo đai độ cao phân bố so với mực nước biển, loài này thường được ghi thừa nhận ở độ nhích cao hơn 1,300m. Tuy nhiên, tại bán đảo Sơn Trà, có vài mái ấm gia đình nhà Voọc chà vá chân nâu dịch rời xuống sát gần như tảng đá sống mép biển để tìm kiếm thức ăn. Điều đó mang đến thấy, làm việc mỗi điều kiện sinh sống khác nhau, tuy và một loài cơ mà chúng sẽ sở hữu các bí quyết thích nghi với môi trường thiên nhiên sống khác biệt và hình thành phần nhiều tập tính không giống nhau. Sự phân bố và tồn tại của các nhóm linh trưởng nói phổ biến và Voọc chà vá chân nâu dành riêng là những dấu hiệu chỉ thị cho chất lượng rừng giỏi và ít bị tác động.

5. Thức ăn

Voọc chà vá chân nâu thuộc nhóm khỉ nạp năng lượng lá, dẫu vậy thỉnh thoảng chúng vẫn ăn uống thêm quả hoặc hạt tùy thuộc vào mùa khác nhau. Các nghiên cứu tại bán hòn đảo Sơn Trà ghi nhận, Voọc nạp năng lượng hơn rộng 87% là lá, trong đó hơn 66% là lá non. Quả với hạt chiếm 10.2% tổng nguyên tố thức ăn, còn lại là 1 trong ít hoa, vỏ cây hoặc cuống lá. Ở từng vùng sống khác nhau, các kiểu rừng, thời tiết khác biệt thì Voọc chà vá chân nâu tất cả thành phần thức ăn và ăn các loài cây khác nhau. Ở tô Trà, chúng ăn hơn 150 loại cây khác nhau bao gồm cả cây thân gỗ, cây dây leo, cây thuốc…trong khi cả bán đảo Sơn Trà có gần 1000 loại thực đồ gia dụng khác nhau. Điều đó cho thấy, Voọc sàng lọc rất kỹ những loại cây rất có thể ăn được.

Các nghiên cứu trong đk nuôi nhốt đã ước tính được 1 cá thể Voọc trưởng thành ăn vừa phải 1.79kg lá cây mỗi ngày.

6. Chuyển động và tổ chức xã hội, cấu trúc bầy đàn đàn

Voọc chà vá chân nâu là nhóm cồn vật chuyển động ban ngày với sống chủ yếu trên cây. Các mái ấm gia đình Voọc hay lựa chọn các cây cao, to, tán dày để ngủ và đặc biệt chúng không bao giờ ngủ trong số hang hoặc vách đá.Các cây thường xuyên được lựa chọn làm giường ngủ thường tại vị trí khuất gió và bọn chúng sẽ con quay trờ lại ngủ ngơi nghỉ đó nhiều lần.

Về đời sống xã hội, Voọc chà vá chân nâu sinh sống theo từng mái ấm gia đình riêng lẻ với nhất 1 bé đực trưởng thành, 2-3 con cái (vợ), và phần đa đứa con. Kiểu cấu trúc gia đình này được gọi là đán 1-1 đực. Thỉnh thoảng trong ngày, nhiều gia đình rất có thể tập trung lại với nhau thành một bầy lớn lên tới mức hơn 50 cá thể. Tỉ trọng giữa nhỏ đực và cái trong những quần thể ở các vùng phân bố không giống nhau thường là 1:1.5. Diện tích s vùng sinh sống của mỗi gia đình Voọc được nghiên cứu tại bán đảo Sơn Trà khoảng 258 ha (Pham Nhat 2002), trong phân tích của Jonathan và cộng sự (2013) là 28-30 ha.

Hoạt động trong ngày của các gia đình Voọc thường bao hàm nghỉ ngơi, ăn, di chuyển và quan hệ xã hội. Vào đó, chúng dành không còn 30% thời hạn cho việc nghỉ ngơi để tiêu hóa thức nạp năng lượng và gia nhập các hoạt động xã hội trong bè phái đàn, 28.6% mang lại việc di chuyển tìm kiếm các nguồn thức nạp năng lượng mới, nghịch đùa…21.7% mang lại các hoạt động xã hội, tuy nhiên chỉ dành riêng 13.7% mang đến việc ẩm thực ăn uống và 0.7% đến các chuyển động khác.

7. Tình trạng bảo tồn và các nguy hại đe dọa đến sự tồn tại của chủng loại Voọc chà vá chân nâu

Danh lục đỏ IUCN năm 2008 xếp hạng loại này ở mức Nguy cấp (EN), mặc dù nhiên, trong report cập nhật tiên tiến nhất của Ben Rawson, FFI về tình trạng bảo đảm linh trưởng của nước ta thì IUCN sẽ chuyển loài Chà vá chân nâu lên mức cực kỳ nguy cấp vày những thấp thỏm về các mối đe dọa ngày càng lớn đối với sự tồn tại của loại này ngoại trừ tự nhiên. Ở không tính tự nhiên, chủng loại này được dự đoán là sẽ bị suy giảm quần thể hơn 1/2 trong vòng 35 năm đến trong khoảng 3 vòng đời sinh sản (Mỗi vòng đời sinh sản khoảng 10-12 năm) bỡi sự suy sút về diện tích vùng sống cùng nạn săn bắt, mua sắm bất đúng theo pháp.

Tại Việt Nam, Voọc chà vá chân nâu cũng được bảo đảm an toàn nghiêm ngặt bởi những văn bản luật, nghị định, thông bốn của cơ quan chính phủ Việt Nam. Sách đỏ vn cũng xếp loại này tại mức Nguy cung cấp (EN) và Nghị định 32NĐCP/2006 của cơ quan chỉ đạo của chính phủ xếp loài này vào hạng mục IB “nghiêm cấm săn bắt, mua sắm dưới đông đảo hình thức”.

Xem thêm: Lá Sen Khô Có Tác Dụng Của La Sen Phơi Khô Có Tác Dụng Gì, Mua Ở Đâu Giá Tốt?

Tổ chức quản lý việc bán buôn động thực thứ hoang dã thế giới (CITES) cũng xếp loài này vào phụ lục I.