Chuyện chức phán sự đền tản viên

     

Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (trích “Truyền kì mạn lục”) Tản Viên từ bỏ phán sự lục

Việt phái nam / Lớp 10 » Nguyễn Dữ



Nội dungNgô Tử Văn tên là Soạn, người huyện yên ổn Dũng, đất Lạng Giang. Phái mạnh vốn khảng khái<1>, rét nảy, thấy sự tà gian thì chẳng thể chịu được, vùng Bắc tín đồ ta vẫn khen là một trong những người cương trực. Trong làng trước có một ngôi đền rồng linh ứng lắm. Cuối đời công ty Hồ, quân Ngô thanh lịch lấn cướp, vùng ấy thành một khu vực chiến trường. Cỗ tướng<2> của Mộc Thạnh bao gồm viên Bách hộ<3> họ Thôi, tử vong ở ngay gần đền, trường đoản cú đấy làm yêu làm quái trong dân gian. Tử Văn khôn xiết tức giận, một hôm vệ sinh gội sạch sẽ, khấn trời, rồi châm lửa đốt đền. Mọi người đều từ chối lè lưỡi, thấp thỏm thay đến Tử Văn, nhưng đấng mày râu vẫn vung tay không yêu cầu gì cả.Đốt đền rồng xong, nam giới về nhà, thấy trong mình cạnh tranh chịu, đầu lảo đảo và bụng run run, rồi nổi lên một cơn sốt oi bức rét. Trong lúc sốt, phái mạnh thấy một tín đồ khôi ngô, cao lớn, đầu nhóm mũ trụ đi đến, nói năng và áo quần rất giống tín đồ phương Bắc, từ xưng là cư sĩ<4>, mang đến đòi làm cho trả lại ngôi đền như cũ với nói:- nhà ngươi vẫn theo nghiệp nho, đọc giấy tờ của thánh hiền, há ngần ngừ cái đức của quỷ thần sao, cớ gì lại dám coi thường nhờn huỷ tượng, đốt đền, làm cho hương lửa không có chỗ tựa nương, oách linh không có nơi hiển hiện, vậy bảo làm thế nào bây giờ? Biết điều thì dựng trả ngôi đền rồng như cũ. Còn nếu không thì, không có căn cứ huỷ đền Lư Sơn, cầm cố Thiệu<5> sẽ nặng nề lòng tránh ngoài tai vạ.Tử Văn mặc kệ, vẫn tiếp tục ngồi chết giả ngưởng tự nhiên. Fan kia khó chịu nói:- Phong đô<6> không xa xôi gì, ta tuy hèn, há lại không rước nổi công ty ngươi đến đấy. Ko nghe lời ta thì rồi đã biết.Nói rồi phất áo đi.Chiều tối, lại sở hữu một ông già, áo vải mũ đen, phong độ nhàn nhã nhã, thủng thỉnh đi vào đến trước thềm, vái chào mà rằng:- Tôi là ông công ở đây, nghe thấy việc làm hết sức thú của phòng thầy, vậy xin đến để tỏ lời mừng.Tử Văn không thể tinh được nói:- Thế bạn đội nón trụ mang đến đây ban nãy, chẳng đề xuất là ông công đấy ư? Sao mà các thần quá vậy?Ông già nói:
- Ô, đây là viên tướng bại trận của Bắc triều, mẫu hồn đơn nhất ở phái mạnh quốc, tranh chỉ chiếm miếu thường của tôi, giả mạo họ tên của tôi, quen sử dụng chước dối lừa, thích làm trò thảm ngược<7>, Thượng Đế bị nó bưng bít, hạ dân bị nó quấy rầy, phàm những bài toán hưng yêu thương tác quái<8> phần đa tự nó cả, chứ có phải tôi đâu. Xin kể ngành ngọn để công ty thầy nghe: “Tôi làm cho chức Ngự sử đại phu<9> từ bỏ đời vua Lí phái mạnh Đế<10>, vị chết về việc cần vương nhưng mà được phong sống đây, góp dân độ vật đã hơn một ngàn năm nay, bao giờ lại làm việc gieo tai rắc vạ nhằm kiếm miếng nạp năng lượng như thương hiệu giặc gian xảo kia đang làm. Cách đây không lâu vì tôi thiếu sự đề phòng, bị nó tấn công đuổi, đề nghị phải đến phụ thuộc ở đền Tản Viên sẽ vài năm nay”.Tử Văn nói:- Việc xảy ra đến như thê, sao ngài ko kiện sống Diêm Vương và tâu lên Thượng Đế, lại đi khinh quăng quật chức vị, làm cho một bạn áo vải công ty quê?Ông già chau khía cạnh đáp:- Rễ ác mọc lan, khó khăn lòng lay động. Tôi đã định thưa kiện, tuy vậy mà có rất nhiều nỗi phòng trở: mọi đền miếu sát quanh, vày tham của đút, hầu hết bênh vực mang lại nó cả. Tôi chỉ giữ lại được một chút lòng thành, tuy nhiên không làm thế nào nhằm thông có được lên, cho nên vì vậy đành trợ thì ẩn nhẫn nhưng ngồi xó một nơi.Tử Văn nói:- Hắn có thực là tay hung hãn, rất có thể gieo vạ đến tôi không?- Hắn quyết tranh đấu với bên thầy, hiện đang kiện thầy sống Minh ti<11>. Tôi nhân cơ hội hắn đi vắng tanh lén mang đến đây báo đến nhà thầy biết để mà liệu kế, khỏi buộc phải chết một cách oan uổng.Ông già lại dặn Tử Văn:- Hễ sống Minh ti gồm tra hỏi, thầy cứ khai ra những khẩu ca của tôi. Nếu hắn chối, thầy kêu xin tứ giấy mang lại đền Tản Viên, tôi vẫn khai rõ thì nó bắt buộc đớ miệng. Nếu không giống như thế thì tôi đến vùi bao phủ trọn đời mà thầy cũng cạnh tranh lòng thoát nạn.Tử Văn vâng lời. Đến đêm, căn bệnh càng nặng nề thêm, rồi thấy hai tên quỷ sứ cho bắt đi cực kỳ gấp, lôi ra ngoài thành về phía đông. Đi độ nửa ngày mang đến một toà nhà hết sức lớn, xung quanh bao gồm thành sắt cao vọi đến mấy chục trượng. Hai tên quỷ mang lại nói với người canh cổng, tín đồ canh cổng đi vào một trong những lúc rồi ra truyền chỉ rằng:
- Tội sâu ác nặng, ko được gia nhập hàng khoan giảm<12>.Nói rồi xua tay bảo ra đi phía bắc. Ở đó tất cả một con sông lớn, bên trên sông bắc một chiếc cầu dài cầu hơn ngàn thước, gió tanh sóng xám, hơi lạnh thấu xương. Hai bên cầu gồm mấy vạn quỷ Dạ Xoa các mắt xanh tóc đỏ, dáng vẻ nanh ác. Hai nhỏ quỷ dùng gông dài, thừng lớn gông trói Tử Văn mà giải đi khôn cùng nhanh. Tử Văn kêu to:- Ngô soạn này là 1 kẻ sĩ ngay thật ở trằn gian, bao gồm tội lỗi gì xin bảo cho, không nên bắt phải chết một phương pháp oan uổng.Chợt nghe bên trên điện bao gồm lời quát:- tên này ngang bướng ngoan cố, nếu như không phán đoán mang lại rõ, chưa chắc chắn nó đã chịu nhận tội.Bèn sai dẫn Tử Văn vào cửa ngõ điện. Tử Văn vào mang đến nơi, thấy fan đội nón trụ đã kêu ước ở trước sân.Diêm vương mắng Tử Văn rằng:- Kẻ kia là 1 trong những người cư sĩ, trung thuần lẫm liệt<13>, tất cả công với tiên triều, bắt buộc hoàng thiên mang lại được huyết thực<14> tại một ngôi đền để đền công khó nhọc. Mày là một trong những kẻ hàn sĩ<15>, sao dám lếu láo láo, tội tình tự mình làm ra, còn trốn đi đằng nào?Tử Văn bèn tâu trình ngọn nguồn như lời Thổ công đã nói, lời vô cùng cứng cỏi, không chịu nhún nhịn nhường chút nào. Bạn đội mũ trụ nói:- Ấy là ở trước vương phủ mà hắn còn ghê gớm như thế, mồm năm mồm mười, đơm đặt bịa tạc. Huống hồ ở 1 nơi thường miếu quạnh vắng hiu hắn hại gì mà không dám cho một mồi lửa.Hai bên cãi cự nhau mãi vẫn không phân đề nghị trái, chính vì như thế Diêm vương sinh nghi. Tử Văn nói:- Nếu bên vua hoài nghi lời tôi, xin đem tứ giấy mang đến đền Tản Viên nhằm hỏi. Không đúng thật thế, tôi xin chịu thêm chiếc tội nói càn.Bấy giờ tín đồ kia mới có vẻ như sợ, quỳ xuống tâu rằng:- Gã kia là học trò, thật là gàn bướng, quả xứng đáng tội lắm. Cơ mà đã trách mắng như vậy, cũng đầy đủ răn bắt nạt rồi. Xin thánh thượng khoan dung tha mang đến hắn nhằm tỏ loại đức rộng rãi. Chẳng cần yên cầu dây dưa. Nếu như thẳng tay trị tội nó, sợ sợ hãi đến dòng đức hiếu sinh.Diêm vương vãi quát béo rằng:
- Cứ như lời hắn thì công ty ngươi đáng tội chết. Điều quy định trị tội lừa dối đã chuẩn bị đó. Cớ sao bên ngươi dám làm cho sự lập lờ nhấn tội như vậy?Diêm Vương lập tức sai tín đồ đến thường Tản Viên để mang chứng thực. Không nên nhân về tâu, nhất nhất đúng cùng với lời Tử Văn. Vương vãi cả giận, bào những phán quan lại rằng:- Lũ các ngươi chia toà sở, giữ lại chức sự, nạm lệnh chí công, lấy lệ chí công, thưởng thì xứng danh mà ko thiên vị, phân phát thì đích xác mà không nghiệt ngã, vậy mà còn tồn tại sự dối trá càn bậy như thế; huống chi về đời đơn vị Hán, công ty Đường buôn quan chào bán ngục, thì các mối tệ còn nói sao không còn được!Liền sai rước lồng sắt chụp vào đầu, khẩu gỗ nhét vào miệng, bỏ bạn ấy vào ngục Cửu U<16>.Vương suy nghĩ Tử Văn bao gồm công trừ hại, truyền cho vị thần đền kia, từ ni phần xôi lợn của dân bái tế, bắt buộc chia mang đến Tử Văn một nửa cùng sai quân nhân đưa Tử Văn về.Chàng về mang lại nhà, vấp ngã ra mình chết đã được hai ngày rồi. Nhân lấy những việc đã qua kể đến mọi người nghe, ai cũng kinh hãi và thiếu tín nhiệm là thực. Sau đó họ đón một bà đồng về phụ bóng<17>, đồng lên cũng nói quả thật lời Tử Văn. Fan làng bèn tải gỗ, dựng lại một toà đền mới. Còn ngôi tuyển mộ của tên tướng giặc tê thì tự dưng thấy bị bật tung lên, tro cốt tan tành ra như cám vậy.Sau đó một tháng, Tử Văn thấy Thổ công mang đến bảo:- Lão phu vẫn trở về miếu, công của nhà thầy lần chần lấy gì đền rồng đáp được. Ni thấy ở đền Tản Viên khuyết một chân phán sự, lão đã vị nhà thầy rất là tiến cử, được đức Thánh Tản ngài đã bằng lòng, vây xin lấy vấn đề đó nhằm đền ơn nghĩa. Bạn ta sống sinh hoạt đời, xưa ni ai chẳng đề xuất chết, miễn là chết đi còn được giờ đồng hồ về sau. Nếu trùng chuyên môn nửa tháng, sợ sẽ về tay người không giống mất. Nên cố gắng đi, đừng coi là việc thường.Tử Văn vui vẻ thừa nhận lời, bèn thu xếp vấn đề nhà, rồi không dịch mà mất.Năm sát Ngọ, có người ở thành Đông Quan<18> vốn thân quen biết cùng với Tử Văn, một trong những buổi sớm đi ra ngoài cửa tây vài ba dặm, nhận ra trong sương mù có xe ngựa đi đến ầm ầm, lại nghe giờ đồng hồ quát:- người đi đường tránh xa, xe quan liêu phán sự!Người ấy ngẩng đầu trông thì thấy, người ngồi trên xe đó là Tử Văn. Song Tử Văn chỉ chắp tay thi lễ chứ không hề nói một lời nào, rồi thoắt đang cưỡi gió mà biến đổi mất. Đến nay nhỏ cháu Tử Văn hãy còn, bạn ta truyền rằng đó là “nhà quan lại phán sự”!Than ôi<19>! người ta hay nói: “Cứng thừa thì gãy”. Kẻ sĩ chỉ lo không cứng cỏi được, còn gãy hay không là vấn đề của trời. Sao lại dự đoán là đang gãy mà chịu đựng đổi cứng ra mềm?
Ngô Tử Văn là 1 chàng áo vải. Bởi cứng cỏi mà lại dám đốt cháy đền rồng tà, ngăn chặn lại yêu ma, làm một việc hơn hết thần với người. Thế cho nên được lừng danh và được giữ lại chức vị sinh hoạt Minh ti, thật là xứng đáng. Vậy kẻ sĩ, tránh việc kiêng hại sự cứng cỏi.

Bạn đang xem: Chuyện chức phán sự đền tản viên


<1> Khảng khái: thật thà và hào hiệp, ưa làm việc nghĩa.<2> cỗ tướng: tướng dưới quyền của một vị đại tướng.<3> Bách hộ: chức quan tiền võ vào thời Nguyên cùng thời Minh sống Trung Quốc.<4> Cư sĩ: tín đồ trí thức sinh hoạt ẩn.<5> ráng Thiệu: fan thời Tam Quốc, làm quan nghỉ ngơi Dự Chương, công ty trương việc phá huỷ những đền bái dâm thần, trong các đó bao gồm đền Lư Sơn. Sau thần Lư Sơn cho xin dựng thường lại, chũm Thiệu chỉ cười nhưng không trả lời. Thần giận bảo: “Ba năm nữa ngươi sẽ chết”. Đến kì hạn đó, Thiệu bị ốm, mọi người đều khuyên nhủ Thiệu bắt buộc dựng lại đền, Thiệu nói: “Tà cấp thiết thắng được chính”. Rồi sau Thiệu chết.<6> Phong đô: bao phủ của Diêm Vương sinh sống cõi âm.<7> Thảm ngược: tàn tệ quá mức.<8> Hưng yêu tác quái: dấy lên hầu hết chuyện yêu thương ma, làm phần đa điều quỷ quái; ý nói khiến hại mang đến người.<9> Ngự sử đại phu: chức quan liêu phụ trách câu hỏi can con gián vua.

Xem thêm: Quá Trình Sinh Trưởng Và Phát Triển Của Gà, Khả Năng Sinh Trưởng Của Gà Tp

<10> Lí nam Đế: tức Lí Bôn, còn gọi là Lí Bí, khởi nghĩa xua đuổi quân đô hộ bên Lương, đăng quang hoàng đế, xưng là phái nam Việt Đế, sống ngôi được 4 năm (544-548), đặt quốc hiệu là Vạn Xuân.<11> Minh ti: âm phủ.<12> Khoan giảm: rộng lớn lượng giảm bớt hình phạt.<13> Trung thuần: một lòng ngay lập tức thẳng; lẫm liệt: khỏe khoắn mẽ, oai nghiêm phong.<14> Được ngày tiết thực: được bái tự và hưởng đều vật phẩm bái tế là động vật như bò, dê, lợn, gà,...<15> Hàn sĩ: học tập trò nghèo.<16> ngục Cửu U: ngục tối chín tầng ngơi nghỉ âm phủ, nơi giam giữ và trừng phạt hầu hết kẻ khi sống gây những tội ác.<17> Phụ bóng: mời call hồn fan chết hoặc thần thánh về. Theo sự mê tín của dân gian, hoàn toàn có thể gọi hồn tín đồ chết hoặc thánh thần ở cõi chết về nhập vào người đang sống và làm việc để trò chuyện. Người có nhiều xúc cảm với cõi âm, hoàn toàn có thể cho mượn xác để người cõi âm binh nhập vào điện thoại tư vấn là “ông (bà) đồng” xuất xắc “ông (bà) bóng”.<18> Đông Quan: tức thành Thăng Long, ni là Hà Nội.

Xem thêm: Cảm Nhận Về Viếng Lăng Bác Hay Nhất, Đề Văn 9: Cảm Nhận Về Bài Thơ Viếng Lăng Bác

<19> trường đoản cú đây cho đến khi hết là lời bình (cuối mỗi truyện tất cả phần phản hồi ngắn của chính người sáng tác - nêu nhấn xét về sự việc việc, nhân đồ gia dụng trong truyện và đưa ra quan điểm hoặc lời răn dạy của mình).
Truyền kì là 1 trong những thể văn xuôi từ sự thời trung đại phản ảnh hiện thực qua rất nhiều yếu tố kì lạ, hoang đường. Trong truyện truyền kì, trái đất con người và thế giới cõi âm với mọi thánh thần, ngũ quỷ có sự tương giao. Đó đó là yếu tố khiến cho sự cuốn hút đặc biệt của thể loại. Mặc dù nhiên, đằng sau những cốt truyện phi hiện tại thực, người đọc rất có thể tìm thấy những vấn đề cốt lõi của hiện thực cũng tương tự những quan niệm và thể hiện thái độ của tác giả.Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ là cống phẩm viết bằng văn bản Hán, gồm trăng tròn truyện, thành lập vào nửa đầu nỗ lực kỉ XVI. Thắng lợi thực sự là 1 trong những sáng tác văn học tập với sự gia công hư cấu, sáng sủa tạo, trau chuốt, mài giũa của Nguyễn Dữ chứ không hẳn chỉ là một trong những công trình ghi chép đối chọi thuần. Các truyện phần nhiều ở thời Lí, Trần, Hồ, Lê sơ, và đều phải có yếu tố hoang đường, nhưng phía sau những yếu tố hoang mặt đường đó đó là hiện thực xã hội phong loài kiến đương thời với tương đối đầy đủ rẫy rất nhiều tệ trạng mà tác giả muốn vén trần, phê phán. Qua tác phẩm, fan đọc thấy được số phận bi ai của những con người nhỏ dại bé trong buôn bản hội, những thảm kịch tình yêu nhưng mà thiệt thòi thường lâm vào người phụ nữ. Tòa tháp cũng thể hiện niềm tin dân tộc, biểu thị niềm từ bỏ hào về nhân tài, văn hoá nước Việt, đề cao đạo đức nhân hậu, thuỷ chung, đồng thời xác minh quan điểm sinh sống “lánh đục về trong” của lớp trí thức ẩn dật đương thời. Truyền kì mạn lục vừa có mức giá trị hiện nay thực với nhân đạo cao, vừa là 1 trong tuyệt tác của thể nhiều loại truyền kì, từng được Vũ Khâm lạm (thế kỉ XVII) khen khuyến mãi là “thiên cổ kì bút”. Sản phẩm đã được dịch ra nhiều thứ tiếng quốc tế và được nhận xét cao trong những các thành tích truyền kì ở những nước đồng văn.Theo bạn dạng dịch của TRÚC KHÊ NGÔ VĂN TRIỆN(Truyền kì mạn lục, NXB Văn hoá, Hà Nội, 1957. Có xem thêm một số bản dịch khác)